Synthesizer Nedir? | Sentezleyici Anlamı
Synthesizer: sentezleyici.
Bir elektronik müzik aleti.
Ses dalgaları üreterek ve bu dalgaları manipüle ederek ses çıkarıyor. Özellikle geleneksel akustik enstrümanların seslerini yapay olarak taklit etmesiyle biliniyor. Ya da doğada bulunmayan, yepyeni ve benzersiz ses dokuları yaratmak için de kullanılabilir.
Synthesizer, Sentezleyici Ne İşe Yarar?
Osilatörler aracılığıyla ham ses dalgaları üretiyor. Synthesizer bir yandan da bu sesleri çeşitli elektronik ya da dijital bileşenlerle şekillendiriyor.
Bir synthesizer kullanıcısı olarak sesi temel olarak aşağıdaki araçlarla kontrol edebilir ve işleyebilirsiniz:
Filtreler (Filters)
Low-pass veya high-pass gibi belirli frekansları keserek ya da vurgulayarak sesin parlaklığını/boğukluğunu ayarlamaya yarar.
Zarflar (Envelopes / ADSR)
Sesin zaman içindeki dinamiğini belirlemek için yararlanılır. Attack, Decay, Sustain ve Release aşamalarını kontrol ederek bir sesin başlayıp bitme şekline karar verir. Örneğin bir piyano tuşu gibi duyulması ya da yavaşça yükselen bir keman gibi duyulması gibi alternatifler üretebilir.
LFO (Düşük Frekanslı Osilatör)
Perde, ses seviyesi ya da filtreyi modüle eder. Bu şekilde sese hareket, ritim ve ifade katmak için faydalanılabilir.
Synthesizer’lar sayesinde çeşitli yöntemlerle ses tasarlamak mümkün hale gelir. Bu sırada subtraktif (eksiltici), additif (eklemeli), frekans modülasyonu (FM), wavetable ve granüler sentez gibi çeşitli yöntemler kullanılır.
Sequencer’lar ise genelde bir klavye aracılığıyla çalınır. Veya MIDI ile bilgisayarlarla ve diğer cihazlarla senkronize edip kullanmak da bir seçenek.
Synthesizer Hangi Müzik Türlerinde Kullanılıyor?
Synthesizer 1960’larda avangart bir cihaz olarak görülüyordu. Şimdi ise müzik endüstrisinde aşırı yaygın ve en önemli enstrümanlardan biri olarak kabul ediliyor. Synth’ler yoğunlukla pop, house, EDM (Elektronik Dans Müziği), kulüp müziği, hip hop, disko, trance, synth-pop ve New Age genre’larında kullanılıyor.
Rock, R&B ve Country tarzlarında da rastlanabiliyor. Bu türler geleneksel enstrümanlarla anılsa da synth’lere de rastlanıyor.
Ayrıca film müziklerinde de sıklıkla duyabiliyoruz.
A Clockwork Orange, Blade Runner, The Terminator, Miami Vice ve Stranger Things gibi özellikle 1970 ve 80’lerde geçen film ve dizilerde atmosferik synth seslerine rastlamak mümkün.
Synthesizer, Sentezleyici Örnek Kullanım
Elektronik müzikte popüler olan bazı synthesizer modelleri ve kullanıldıkları örnekler:
Moog Minimoog
1970’te piyasaya sürüldü. Bu cihaz ilk taşınabilir synthesizer olarak biliniyor. Elektronik müzik öncülerinden Kraftwerk'in "Autobahn" albümünde, Michael Jackson'ın "Thriller" ikon olarak kabul edilen bas partisyonunda yoğun olarak kullanıldı.
Yamaha DX7
Bu dijital cihaz 1983’te çıktı. FM sentezi kullanan Yamaha DX7 80’ler pop müziğinin ana karakterini oluşturuyor. Phil Collins ile Whitney Houston gibi starların ünlü "E PIANO 1" preset (hazır ses) baladlarında baskın bir şekilde kullanıldığı duyulabilir.
Roland TB-303
1982’de bas gitarın alternatifi olarak çıkarılan bu cihaz Chicago'lu prodüktörler tarafından modifiye edildi ve Acid House olarak bilinen dans müziğini ortaya çıkardı. En çok bilinen
1982'de bas gitara ucuz bir alternatif olarak piyasaya sürülüp başarısız olan bu küçük cihaz, ucuz fiyata ikinci el alan Chicago'lu prodüktörler (örneğin Phuture - "Acid Tracks") tarafından modifiye edilip sınırları zorlanınca "Acid House" dans müziği türünü doğurmuştur. Fatboy Slim ve Plastikman en çok kullanan isimlerden.
Fairlight CMI
Bu synthesizer ile kaydedilen gerçek sesleri klavyeye atayabilirsiniz. İlk örnekleme (sampling) synthesizer’ı olarak biliniyor. Bilinen kullanımlarından biri Kate Bush’ın Running Up That Hill parçası.
