Loudness War | Ses Savaşları Anlamı
Loudness war: Ses savaşları.
Müzikte ses seviyelerinin sürekli olarak artırılması eğilimi müzik prodüksiyonunda ses savaşları (loudness war) olarak biliniyor.
Dijital ses işleme tekniklerinden yararlanılan müzikteki dinamik aralık daraltıldığı zaman genelde ses kalitesinin düşmesine yol açar. Ayrıca bu düşük ses de dinleyici için keyif kaçırıcı bir dinleme deneyimi olabilir.
Loudness War, Ses Savaşları Ne İşe Yarar?
Ses savaşlarında bir şarkının ya da albümün diğer parçalar arasında daha yüksekli duyulması ve bu sayede dinleyicilerin dikkatini çekmesi amaçlanır.
Plak şirketleri ya da prodüktörlerin ticari başarıya yönelik yüksek sesli müzikleri öne çıkardıklarında daha iyi bir sonuca ulaşacaklarına dair bir inanış vardı.
Ses mühendisleri de bu işlemi yapmak için dinamik aralık sıkıştırması ya da brickwall limiter gibi araçlardan yararlanabilir. Bu sayede ses sinyalindeki tepe noktalarını tıraşlayıp şarkının genel ve ortalama ses seviyesini de yukarıya çekmiş olurlar.
Bu uygulama bazen aşırıya kaçabiliyor ya da her tür şarkı için uygun olmayabiliyor. Dolayısıyla aşırıya kaçtığında parçadaki doğal hissiyat ve derinliğin yok olma riski var. Dinleyicide yorgunluğa da yol açabilir.
Ses savaşları bir yandan da şarkıları daha yüksek sesli hale getirmek amacıyla masterin sırasında sınırların zorlanması.
CD ya da dijital formatların belirli bir maksimum genlik noktası (0 dBFS) oluyor. Sinyal bu tepe noktasına ulaştığı zaman daha fazla sesi açmak mümkün olmuyor. Bu nedenle mastering mühendisleri şarkının geri kalanında sesi yükseltmek için en yüksek sesli kısımları ezmek durumunda kalıyor. Bunun sonucunda da uç noktalara ulaşınca clipping ve rahatsız edici seviyede dijital distorsiyonlar oluşuyor.
Ses Savaşlarındaki Önemsenen Kriter: LUFS
Sesi ölçmek için kullanılan ölçü birimi LUFS (Loudness Unit Full Scale) olarak biliniyor.
Spotify, YouTube ya da Deezer gibi platformlara göre normalleştirme seviyesi -14 LUFS olarak ayarlanıyor. Apple Music kriteri -16 olarak belirli. Bunun sebebi de bu seviyelerin üzerinde -8 LUFS gibi master edilen şarkılar platformlar tarafından otomatik olarak kısılarak standart seviyeye çekilebiliyor. Bu nedenle çok yüksek master'lanan şarkılar sonunda dinamiklerini de kaybedebiliyor.
Sadece -14 LUFS ayarlayıp yüklemek tek seçenek değil. Mastering mühendisinin şarkı özelinde ya da albüm bazında kararlar alması ve çeşitli araçlar ile yöntemlerden yararlanması teknik ve ezberden bir LUFS belirlemekten çok daha iyi sonuçlar üretebileceği birçok uzmanın görüşü.
Loudness War, Ses Savaşları Örnek Kullanım
Metallica Death Magnetic agresif master’lanan bir albüm. Hatta genelinde distorsiyon duyulabilir ve dijital clipping vardır.
(What's the Story) Morning Glory?’de ise brickwall limiter kullanılıyor. Bu etkinin uç noktalara taşınan örneklerinden. Albümün ortalama RMS değerleri ise o dönemde nadir rastlanan -8 dBFS seviyesinde.
Loudness War, Ses Savaşları İlgili Terimler
Dithering
Limiter
LKFS (Loudness, K-weighted, relative to full scale)
LUFS (Loudness Units Relative To Full Scale)
Mastered
Mastering
